آزمایش هورمونی چیست؟
بدن انسان دارای چندین نوع هورمون است، هورمون ها مهمترین عوامل تنظیم کننده رشد و سلامت بدن هستند و با انجام آزمایشات متعدد امکان اندازه گیری سطح هورمون ها در بدن انسان وجود دارد.
تغییرات هورمونی در بدن زنان بیش از آقایان اتفاق می افتد به همین دلیل بسیاری از بانوان با وجود این نوسانات و کم و زیاد شدن مقدار هورمون ها آسیب های جسمانی را متحمل میشوند که اغلب علت آن را نمیدانند.
آزمایشات هورمونی به سادگی انجام میشود و در شمار فرایندهای غیر تهاجمی قرار میگیرد، متخصصان با انجام آزمایش هورمونی و بررسی میزان هورمون ها با جزئیات می توانند هرگونه تغییر در میزان آنها را تشخیص داده و به عوارض پیش آمده ناشی از تغییرات هورمونی دقیق تر رسیدگی می کنند.
به طور کلی تغییر در میزان هورمون ها نشانه شروع بیماری است، آزمایشات هورمونی انجام میشود تا میزان و وضعیت هورمون تحریک کننده فولیکولی FSH، هورمون LH، استروژن، تیروئید، پرولاکتین، تستسترون، هورمون آنتی مولرین AMH و سایر هورمون های مربوط به تخمدان ارزیابی گردد.
میزان و مقدار هر کدام از این هورمون ها تاثیر قابل توجهی بر روی بدن اعمال می کند.
عدم تنظیم هورمون ها باعث میشود تا اختلالات جدی و گسترده ای در بدن زنان اتفاق بیفتد.
از مهمترین و رایج ترین علائم اختلال هورمونی در زنان می توان به پریود نامنظم، تنبلی تخمدان، عقب افتادن قاعدگی، تغییرات خلق و خو، یائسگی زودرس، ناباروری، چاقی، افسردگی و رویش موی زائد اشاره کرد.
آزمایشات هورمونی توسط متخصصین و با پیشرفته ترین متدها و تجهیزات انجام میشود.
در صورتی که نیاز است آزمایشات هورمونی را انجام دهید مراحل انجام این تست کاربردی را با جزئیات برایتان خواهیم گفت تا در این مورد اطلاعات کافی داشته باشید.
بهترین زمان انجام آزمایشات هورمونی برای زنان
بسیاری از بانوان نمیدانند که چه زمانی باید آزمایشات هورمونی را انجام دهند، معمولا پدیدار شدن علائم غیر طبیعی در بدن باعث میشود تا بانوان نسبت به رسیدگی به سلامت خود هوشیارتر شده و به متخصص مراجعه می کنند.
در صورتی که علائم یائسگی را تجربه می کنید و در سنین زیر ۴۰ سال حالاتی همچون خشکی واژن، گرگرفتگی یا مشکل در خواب برایتان اتفاق می افتد باید آزمایشات هورمونی را در اولین فرصت انجام دهید.
مشکل در باردار شدن و حتی علائم بارداری مثل پریود نشدن، حساسیت شدید در سینه ها، حالت تهوع و ادرار مکرر از جمله مواردی هستند که از نظر متخصصان باید میزان هورمون ها اندازه گیری شود.
خونریزی های غیر طبیعی واژینال و حتی داشتن دوره های قاعدگی طولانی مدت و خونریزی های بین دوره هر کدام مواردی هستند که باید برای بررسی دقیق تر سلامت خود آزمایشات هورمونی را سریع تر انجام دهید.
نامنظم بودن دوره قاعدگی، وجود آکنه در سطح پوست و رشد غیر طبیعی مو در نقاط مختلف بدن زنان از جمله مواردی هستند که فقط باید با آزمایشات هورمونی بررسی و ارزیابی شوند.
البته اهمیت آزمایشات هورمونی برای همه افراد به ویژه زنان آنقدر زیاد است که توصیه میشود چکاپ های سالانه نیز انجام پذیرد و نباید منتظر پدیدار شدن علائم و بیماری های مختلف باشید.
مراحل آزمایشات هورمونی برای زنان
حساسیت آزمایشات هورمونی نسبت به تست های مشابه بیشتر است، بهتر است که با رعایت نکات کاربردی قبل از انجام این آزمایش از هرگونه تداخل و اشتباه در نتیجه آن جلوگیری کرده و با یک بار تست متوجه خواهید شد که شرایط جسمی شما چگونه است و میزان هورمون ها به دقت ارزیابی خواهد شد.
برای انجام تست های هورمونی نیازی به رعایت محدودیت های غذایی و مایعات ندارید، اما فراموش نکنید که میزان چربی های موجود در خون ممکن است در نتیجه آزمایش به ویژه بررسی هورمون تیروئید تاثیرگذار باشد.
توصیه میشود که حتماً برای انجام این آزمایشات به صورت ناشتا به مراکز آزمایشگاهی مراجعه کنید و ۸ الی ۱۰ ساعت ناشتا بودند کفایت می کند.
- اولین نکته برای انجام آزمایشات و بررسی هورمون های زنانه این است که حداقل دو ساعت و حداکثر ۳ ساعت از بیدار شدن فرد گذشته باشد.
بهتر است که در این تایم بیداری از انجام هرگونه فعالیت غیر ضروری خودداری کرده و به هیچ عنوان پیاده روی یا تمرینات ورزشی انجام ندهید.
این اقدامات به منظور ارزیابی دقیق هورمون های زنانه از جمله استروژن، پروژسترون، FSH و LH انجام می پذیرد. - در شب قبل از آزمایش توصیه میشود که از لباس های راحت استفاده کنید، استفاده از پوشش های تنگ به ویژه در ناحیه سینه و پستان ممنوع است و می تواند با تغییر در میزان هورمون ها نتیجه آزمایش را تغییر دهد، البته در این مورد هرگونه معاینه یا تحریک پستان ها ۲۴ ساعت قبل از آزمایش ممنوع است.
- اگر برای انجام آزمایشات هورمونی اقدام می کنید فراموش نکنید که تماس جنسی و هرگونه نزدیکی در شب قبل از آزمایش ممنوع است زیرا ممکن است میزان هورمون ها را تغییر داده و در نتیجه آزمایش شاهد اعداد و ارقام کاذب و غیر واقعی خواهید بود.
- حدوداً ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایشات هورمونی برای زنان از انجام فعالیت های بدنی شدید خودداری کنید و به هیچ عنوان قرص های ضد بارداری، کلروپرومازین و متیل دو پا را مصرف نکنید.
- یکی از مهمترین نکاتی که در مراحل مقدماتی آزمایش هورمونی باید رعایت کنید این است که در زمان انجام آزمایش به ویژه ۳۰ دقیقه قبل از نمونه گیری نباید استرس و تنشی را متحمل شوید.
مهم است که قبل از آزمایش حداقل ۲۰ دقیقه نشسته و در حالت ریلکس و آرامش قرار بگیرید. - زمانی که شرایط جسمی و روانی افراد برای آزمایشات هورمونی کاملاً متعادل و مساعد باشد مرحله آخر نمونه گیری خون است.
طبق خواسته پزشک مقدار نمونه دریافت شده مورد ارزیابی قرار گرفته و تمامی فاکتورها و هورمون های داخلی بدن زنان نیز اندازه گیری میشود.
اعداد و ارقام به دست آمده در صورتی که شرایط برای آزمایش فراهم باشد کاملاً دقیق و قابل اعتماد هستند و متخصصان بر این اساس هرگونه تغییر در میزان هورمون ها را بررسی کرده و در صورت نیاز درمان را شروع می کنند.
مهمترین آزمایشات هورمونی زنان
زمانی که صحبت از آزمایش های هورمونی زنانه میشود احتمالاً این سوال مطرح میشود که در این آزمایشات چه فاکتورهایی مورد ارزیابی قرار می گیرند.
به طور مختصر باید گفت که عملکرد تیروئید، عملکرد تخمدان ها، غدد فوق کلیه، چرخه قاعدگی، سطح هورمون های جنسی، تخمک گذاری، سطح پروژسترون و عملکرد غدد فوق کلیوی در این آزمایشات به ظاهر ساده بررسی خواهد شد.
بیماران و مراجعین فقط موظف به رعایت نکات قبل از آزمایش هستند و بعد از نمونه گیری قطعاً مراحل بررسی نمونه خون و ادرار را مشاهده نخواهند کرد.
در آزمایشگاه های برتر ضمن استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و به روزترین دستگاه های تشخیصی نمونه های دریافت شده مورد بررسی قرار گرفته و هر کدام از این هورمون ها به تفکیک مورد ارزیابی قرار می گیرند تا میزان و مقدار هورمون های موجود در نمونه های دریافت شده به طور دقیق مشخص شود.
تمامی اعداد به دست آمده با حد نرمال هر هورمون در بدن انسان بالغ مورد ارزیابی قرار می گیرد، متخصصان بعد از مطالعه و تفسیر نتایج به دست آمده تعیین می کنند که آیا شخص با اختلالات هورمونی مواجه است و نیاز به درمان دارند یا خیر.


